De commotie rond de bezuinigingsplannen van de ziekenhuizen in Hengelo en Almelo was te voorzien.
De burger van nu wil maximale zorg, dichtbij en op afroep in alle domeinen beschikbaar. Meer mag, maar minder zeker niet. Ze betalen er toch voor? Dat plaatst de ziekenhuizen, die zich onder druk van marktwerking als echte ondernemingen gaan gedragen, in een lastig parket. De maatschappelijke speelruimte is buitengewoon klein. De burger mag dan op internet de hele wereld aan zijn voeten hebben, als het op zorg aankomt, voelt 15 kilometer net zo ver weg als de maan.De Ziekenhuis Groep Twente moet 6 miljoen bezuinigen. Zoals zoveel ziekenhuizen. Het bezuinigingsspook zal de sector waarschijnlijk nooit meer verlaten. Zorg is peperduur en topzorg van specialisten balanceert voortdurend op de rand van onbetaalbaar. Een ziekenhuis in de benen houden met alle disciplines, en ook nog enkele top-zorg afdelingen optuigen waarmee je je in de markt kunt profileren, kost een vermogen. Zeker als er drie grote ziekenhuizen in een relatief compacte regio huizen, die allemaal de ambities hebben uit te blinken. Dat binnen een ziekenhuisgroep waar budget onder druk staat, naar samenwerking en concentratie van disciplines wordt gezocht, is bedrijfseconomisch gezien, volstrekt logisch. Zo werkt dat in bedrijven. Maar het ziekenhuis opereert in een publiek domein, en daarmee is het geen normaal bedrijf. Gezondheid is net voetbal. Er zijn 16 miljoen ervaringsdeskundigen. Ze hebben allemaal recht op goede medische zorg. Een ziekenhuis in de buurt hoort bij de basisvoorzieningen. Maar wat moet een ziekenhuis allemaal aanbieden en wat is eigenlijk 'in de buurt'.
De discussie rond de overheveling van de Hengelose afdeling neurologie naar Almelo raakte in een stroomversnelling toen een SP-raadslid in Hengelo het woord 'ontmanteling' introduceerde. Opeens leek het of het ziekenhuis zou worden opgeheven, weggepoetst uit de samenleving. Inmiddels had de politiek, die richting verkiezingen koerste, zich stevig in het tumult gemengd. Toen ook nog de kinderafdeling in de samenvoegingsplannen opdook, werd een diepere laag in het sentiment aangeroerd. Vijftienduizend handtekeningen werden er ingezameld om te voorkomen dat ZGT Hengelo zou worden ontmanteld.
De gemeente trok, geholpen door de burgers, strepen op het maatschappelijke speelveld. Een ziekenhuis geeft aanzien aan een gemeente. Het is, ondanks dat de gemeente er zich doorgaans amper mee bemoeit, behalve een zorgvoorziening ook een statussymbool dat verankerd zit in de stedelijke eigenwaarde. Dat openbaart zich pas als 'ze' aan 'jouw' ziekenhuis zitten. Waarmee de vraag beantwoord is: 'Van wie is het ziekenhuis eigenlijk? Van ons allemaal dus. Bijna zoals een voetbalclub dat is.
Zonder enige twijfel is er lichte paniek in de raad van bestuur van Ziekenhuis Groep Twente ontstaan toen het maatschappelijk rumoer toenam. Dit had men niet verwacht. Dat was een inschattingsfout van het ziekenhuisbestuur met gevolgen. Het leidde tot een botsing op een maatschappelijk speelveld, waarop anderen dan zijzelf zich met de plek van de lijnen bemoeien. Dat maakt wat op papier heel logisch leek, in de praktijk veel weerbarstiger.
In een interview met voorzitter Meindert Schmidt van ZGT, lijkt het ziekenhuisbestuur nu toch mee te buigen met de onrust. Het gaat op zoek naar een nieuwe modus tussen marktwerking en maatschappelijke verantwoordelijkheid. Ergens rond de zomer komt ZGT met een nieuw plan. Met de elk jaar duurder wordende zorg, de steeds ouder wordende burger, en de explosie van nieuwe medische technieken, zal deze oefening in voorzichtigheid het ZGT nog wel eens vaker van pas komen.
