Het is stil in zaal D. van de Almelose rechtbank als voorzitter Bert Stoové de gezamenlijke slachtofferverklaring van wethouder Bert Kuiper en vier ambtenaren voorleest.
Hoe een gewone maandagochtend eindigde in een bizarre, zenuwslopende dag. "Een dag die ieder van ons voor de rest van zijn leven zal tekenen. De intense schok die de gijzeling veroorzaakte, raakte ons en onze directe familieleden vanzelfsprekend in het hart. Na het emotionele weerzien met familie en collega's begon door te dringen wat ons die dag allemaal had kunnen overkomen."In de zitting kan worden gezegd 'dat het allemaal wel meeviel' en 'dat er momenten van ontspanning waren'. "Laat dan duidelijk zijn dat wij hebben geprobeerd om - voor zover dat mogelijk was - rustig en ogenschijnlijk ontspannen te blijven. Reken maar dat in onze hoofden angst en woede zich in rap tempo afwisselden."
De gijzeling was niet tegen hen gericht, zei Ahmet O. "Tegelijkertijd liet hij geen twijfel bestaan over de intentie van zijn bezoek: hij was tot moord bereid. Ondanks herhaalde verzoeken de wapens neer te leggen of in ieder geval ze niet op ons te richten, hield de heer O. te allen tijde tenminste één vuurwapen op ons gericht. Waar jij keek, volgde de loop van zijn wapen. Keken wij naar de heer O., dan keken we in de loop van zijn wapen. Die dreiging hing ruim vijf uur lang in de kamer."
Door hun hoofden speelde een 'ijzingwekkende gedachte'. "Wat heeft een man die zijn eigen zaak en auto laat afbranden en gewapend met ons in een kamer zit, nog te verliezen?" Ze probeerden er zo min mogelijk aan te denken.
Daags na de gijzeling meldden ze zich in het stadhuis. "Zo was ons geadviseerd door traumaspecialisten. De reacties van collega's waren hartverwarmend. Tegelijkertijd was de impact van de gijzeling voelbaar bij onze collega's in Almelo, in Twente en de rest van Nederland."
Ze voelen mediadruk. "Het was voor ons frustrerend om te zien hoe een beeldvorming ontstond die de dader in de rol van slachtoffer plaatste. Uiteraard was het voor ons vijven pijnlijk om te lezen dat mensen begrip en zelfs een bepaalde sympathie uitspraken voor het handelen van de heer O. De wereld op zijn kop, wat ons betreft." Het zorgt voor boosheid, onbegrip en het besef van kwetsbaarheid als bestuurder en ambtenaar. "Iedere werknemer bij de overheid weet dat hij/zij een vertegenwoordiger is van een transparante organisatie. De beslissingen die een gemeente neemt en die haar werknemers uitvoeren, zijn altijd controleerbaar en openbaar. Dat systeem geeft duidelijkheid aan burgers en waarborgt de veiligheid van individuele ambtenaren. Dat niet iedereen het altijd eens is met de keuzes die de gemeente maakt, staat vast. Toch handelt elke gemeente, ook bij impopulaire beslissingen, naar eer en geweten en vanuit het algemeen belang."
Volgens de vijf lokt O.'s actie 'grensoverschrijdend gedrag' bij anderen uit. Ze vinden het ongelooflijk als collega's melden dat nog steeds mensen aan de balie komen die openlijk zinspelen op een gijzeling of een andere gewelddadige actie wanneer iets ze niet bevalt. "Niets, maar dan ook helemaal niets kan geweld of het bedreigen van een willekeurige ambtenaar rechtvaardigen. Wie het ergens niet mee eens is, heeft het recht om tegen een beslissing in beroep te gaan." Zo steekt onze samenleving in elkaar, stellen ze.
"De heer O. heeft maandag 16 juni 2008 verschillende grenzen overschreden. Hij veranderde zijn eigen leven en dat van ons voorgoed. Zijn gewelddadige handelen is volstrekt ontoelaatbaar en mag nooit een vervolg krijgen." Ze hopen dat hun mening zal doorklinken in het vonnis.
Advocaat Rob Oude Breuil vraagt 1.250 euro smartengeld voor elk van de vijf, de helft van wat eerder in Utrecht aan een gegijzelde bankmedewerker is uitgekeerd. O.'s raadsman Cees Korvinus betwijfelt of ze ooit geld zien: de Almeloër is failliet, de vijf sluiten aan in een rij schuldeisers.
