Hij kan op commando zitten, braaf aan de riem lopen en als hij even vergeet dat hij een speelse pup is die de wereld nog moet verkennen, zelfs keurig stilliggen.
Eigenlijk verschilt Shendor in bijna niets van andere jonge honden die hun best doen op de puppycursus. Behalve wanneer het bloedsuikerniveau bij zijn bazin Judith Getkate begint te dalen. Want dan doet Shendor iets wat weinig soortgenoten hem nadoen: hij geeft een signaal.Judith is inmiddels al helemaal aan het geluid gewend. "Shendor jankt heel even, hij maakt een geluid dat hij anders nooit maakt." Voor de 33-jarige Losserse het sein dat ze als de wiedeweerga haar bloedsuikerniveau moet controleren en zo nodig iets moet eten of insuline moet bijspuiten.
Judith lijdt sinds haar vierde levensjaar aan diabetes type I. De ziekte heeft haar leven getekend. Haar gezichtsvermogen is nog maar vijftien procent van wat het ooit was en door het afsterven van zenuwuiteinden in handen en voeten lijdt ze aan neuropathische pijn. Toch ervaart Judith dit alles niet als onoverkomelijk. Wat haar de grootste zorgen baart, is dat ze sinds een jaar of vijf niet meer aanvoelt hoe het met haar bloedglucosewaarde is gesteld.
"Normaal krijg je, als het glucoseniveau in je bloed te ver is gedaald, een trillerig, duizelig en hongerig gevoel. Dan weet je als diabetespatiënt: er nadert een hypo, en je kunt maatregelen nemen. In mijn geval zijn er echter geen waarschuwingen meer. Voor ik het weet heb ik al een hypo."
Hoewel Judith dag en nacht is aangesloten op een insulinepompje dat continu kleine hoeveelheden insuline afgeeft en ze daarnaast zelf nog acht keer per dag met een vingerprik de glucose meet, kan haar bloedsuikerspiegel binnen een half uur zo sterk dalen dat ze het bewustzijn verliest. Vorig jaar overkwam haar dat. "Gelukkig was ik op dat moment thuis. Maar ik moet er niet aan denken dat het me was overkomen als ik met een van de kinderen op de fiets had gezeten."
De angst om wat er met haarzelf of met haar kinderen Tim (2), Yara (4) en Lars (8) zou kunnen gebeuren als zij onverhoopt in een hypocoma zou raken, greep diep in bij Judith en haar man Hans. De behandelend internist raadde haar aan een continue glucosemeter met een implanteerbare sensor aan te schaffen, die een waarschuwingssignaal geeft zodra de glucosewaarde te laag dreigt te worden. Het apparaatje kwam er echter niet: de zorgverzekeraar wilde de kosten ervan (circa vijftig euro per drie dagen) niet vergoeden.
Maar toen kwamen de Getkates de Stichting Paqo in Elshout op het spoor, een stichting die allerlei soorten hulphonden traint. "En daar bleek dat ze ook speciale hypohonden opleiden." Een hypohond is in ons land nog een vrij onbekend verschijnsel, maar in de Verenigde Staten en Australië staan ze al sinds vele jaren diabetespatiënten bij. "Hypohonden worden getraind op het signaleren van de geur van ketonen, een zuur dat het lichaam afscheidt bij een te hoog, maar ook bij een te laag glucosegehalte", legt Judith uit.
Sinds vier maanden zijn zij en Shendor, een zwartharige kruising tussen een labrador en een golden doodle (een kruising tussen een poedel en een golden retriever) volop met de training bezig. Onder leiding van Nancy Rook van de Stichting Paqo en met een lekker koekje als beloning in het vooruitzicht, leerde Shendor de ketonengeur bij Judith te onderkennen en een waarschuwingssignaal af te geven.
Shendor is een gewillige leerling, zo hebben de Getkates ontdekt. Behalve dat hij een leuk speelkameraadje voor de kinderen is, weet de inmiddels zes maanden oude reu al precies wat zijn taak in het gezin is. "De eerste tijd waarschuwde hij me gemiddeld een keer per week dat er een hypo op komst was, nu gebeurt dat al twee keer per week", vertelt Judith, die zo langzamerhand op de neus van haar hond durft te vertrouwen. "In het begin doe je dat nog niet, gewend als je bent om alles alleen maar nauwkeurig te meten. Maar inmiddels is het te vaak voorgekomen dat het signaal van Shendor samenviel met een daling van de glucosewaarde om nog te veronderstellen dat het allemaal op een gelukkig toeval berust."
Het meest overtuigende bewijs van zijn kunnen leverde Shendor anderhalve week geleden. "Ineens maakte hij dat jankgeluid", vertelt Judith. "Toen ik mijn glucosewaarde mat, bleek die uitstekend te zijn. Maar nog geen half uur later was deze tot ver onder het niveau gedaald. Shendor heeft die daling dus al in een vroeg stadium kunnen constateren."
Nee, Shendor zou ze voor geen goud meer willen missen. De hond, wiens naam is afgeleid van Chien d'Or (Frans voor 'hond van goud') is wat Judith betreft zijn gewicht in goud waard. "Iedereen hier is blij met hem. Maar voor mij is hij nog zo veel meer dan een lieve pup. Voor mij betekent hij bewegingsvrijheid en een veel prettiger en zekerder leven."
