ENSCHEDE - In de wei lopen geiten, schapen en ezels. Kippen scharrelen op het
erf, terwijl door het open keukenraam de geur van vers gebakken Turks brood
naar buiten drijft. Oudere allochtonen schoffelen het onkruid weg tussen de
paprikaplanten, de kweeperen en de pepers in de kas.
Directeur Mieke van Dragt van de zorgboerderij De Viermarken uit Enschede en
de Oldenzaler Ali Bingol zien het al helemaal voor zich. Ze willen, speciaal
voor de oudere Twentse medemens van allochtone afkomst, een multiculturele
zorgboerderij beginnen. Op 500 meter afstand van de bestaande zorgboerderij
De Viermarken onder de rook van de Universiteit Twente. Het zou de eerste
allochtone zorgboerderij in Nederland worden.
"De gebouwen zijn er al", wijst Bingol vanaf het terras achter De
Viermarken in westelijke richting. Een fraai Saksisch boerenerf ligt er
idyllisch in het groen. Deze naburige boerderij aan de Van Heeksbleeklaan is
eigendom van de gemeente Enschede. Ze heeft nu nog een woonbestemming. "Dat
is tijdelijk. Om te voorkomen dat er krakers inkomen. Maar de gemeente
Enschede is zo enthousiast over ons plan dat ze op eigen kosten architect
Loman een bouwplan voor de boerderij heeft laten maken. Op voorwaarde dat de
initiatiefnemers een sluitende exploitatie kunnen overleggen, is de gemeente
bereid om het erf aan onze nieuwe stichting te verhuren", zegt Bingol
terwijl hij de bouwtekeningen tevoorschijn haalt.
Dat er behoefte is aan de nieuwe voorziening voor dagopvang, betwijfelt de
Oldenzaler niet. In het dagelijks leven geeft hij inburgerings- en
taallessen aan het IVIO in Enschede. Hij heeft dus veel contacten met de
(kinderen van de) doelgroep en weet wat er leeft. De directe aanleiding voor
zijn plan ontstond toen kennissen hem benaderden voor hulp. "Het ging
om oudere allochtonen met een indicatie voor dagopvang. Ze oriënteerden zich
op de bestaande voorzieningen, maar dat sprak hen niet aan. Ze voelen zich
niet thuis bij de bingo en bij het knippen en plakken op de reguliere
opvangcentra. Bedenk wel dat 90 procent van de Twentse allochtonen van de
eerste generatie een agrarische achtergrond heeft. Ze hadden vaak een
moestuin. Maar omdat gemeenten hun moestuincomplexen de laatste jaren veelal
hebben afgestoten, missen de gebruikers hun grond. Daar komt bij dat oudere
allochtonen met een zorgbehoefte minder mantelzorgers hebben. Vroeger deden
ze automatisch een beroep op hun kinderen. Maar de tweede en derde generatie
allochtonen is beter geïntegreerd dan hun ouders. Ze hebben gezinnen en
werk. Soms ontbreekt de tijd om opa en oma overdag op te vangen wanneer die
ouder worden en zorg nodig hebben."
Ali Bingol en Mieke van Dragt vertellen dat hun geesteskindje wezenlijk
verschilt van de gewone zorgboerderij.
"Een varken komt er bij ons niet in. Dat is een onrein dier", zegt
Bingol, zelf van Turks-Koerdische afkomst. In de keuken zou een steenoven
moeten komen, zodat de deelnemers zelf brood kunnen bakken. Verder heeft
Bingol een neutrale gebedsruimte op zijn wensenlijstje staan.
De Oldenzaler beseft dat er tussen bepaalde etnische groepen gevoeligheden
spelen. "Ik weet dat dat zo is ja. Turken en Koerden verdragen zich
niet altijd, dat geldt voor wel meer bevolkingsgroepen. Maar mijn
uitgangspunt is dat de deelnemers aan de zorgboerderij zoveel mogelijk samen
doen. Persoonlijke vetes moeten ze thuislaten. Ik weiger hier een Turkendag,
een Marokkanendag of een Surinamersdag te houden. Dan schieten we ons doel
voorbij."
De enige gevoeligheid waarvoor Bingol eventueel een uitzondering wil maken is
de scheiding tussen mannen en vrouwen. "Dat ligt heel ingewikkeld",
formuleert hij voorzichtig. "Er zijn vrouwen die niet mogen komen van
hun man als die weet dat hier ook andere mannen komen. Daarom kunnen we
specifieke dagdelen eventueel alleen voor vrouwen openstellen. Als het echt
niet anders kan."
Bij de aanname van personeel wordt gekeken of sollicitanten tweetalig zijn.
Veel oudere allochtonen spreken geen Nederlands. Of niet meer… "Wanneer
iemand gaat dementeren, verliest hij of zij vaak de kennis van de laatst
aangeleerde taal. Je maakt mee dat sommige ouderen ineens alleen nog Turks
kunnen praten, terwijl ze voorheen het Nederlands wel beheersten", zegt
Mieke van Dragt. Ze benadrukt dat de deelnemers op de boerderij niet
verplicht aan het werk worden gezet. "De opzet is belevingsgericht en
niet arbeidsgericht. Mensen mogen hier van hun oude dag genieten."
Sorteer reacties
