ENSCHEDE - In de wei lopen geiten, schapen en ezels.
Kippen scharrelen op het erf, terwijl door het open keukenraam de geur van vers gebakken Turks brood naar buiten drijft. Oudere allochtonen schoffelen het onkruid weg tussen de paprikaplanten, de kweeperen en de pepers in de kas.Directeur Mieke van Dragt van de zorgboerderij De Viermarken uit Enschede en de Oldenzaler Ali Bingol zien het al helemaal voor zich. Ze willen, speciaal voor de oudere Twentse medemens van allochtone afkomst, een multiculturele zorgboerderij beginnen. Op 500 meter afstand van de bestaande zorgboerderij De Viermarken onder de rook van de Universiteit Twente. Het zou de eerste allochtone zorgboerderij in Nederland worden.
"De gebouwen zijn er al", wijst Bingol vanaf het terras achter De Viermarken in westelijke richting. Een fraai Saksisch boerenerf ligt er idyllisch in het groen. Deze naburige boerderij aan de Van Heeksbleeklaan is eigendom van de gemeente Enschede. Ze heeft nu nog een woonbestemming. "Dat is tijdelijk. Om te voorkomen dat er krakers inkomen. Maar de gemeente Enschede is zo enthousiast over ons plan dat ze op eigen kosten architect Loman een bouwplan voor de boerderij heeft laten maken. Op voorwaarde dat de initiatiefnemers een sluitende exploitatie kunnen overleggen, is de gemeente bereid om het erf aan onze nieuwe stichting te verhuren", zegt Bingol terwijl hij de bouwtekeningen tevoorschijn haalt.
Dat er behoefte is aan de nieuwe voorziening voor dagopvang, betwijfelt de Oldenzaler niet. In het dagelijks leven geeft hij inburgerings- en taallessen aan het IVIO in Enschede. Hij heeft dus veel contacten met de (kinderen van de) doelgroep en weet wat er leeft. De directe aanleiding voor zijn plan ontstond toen kennissen hem benaderden voor hulp. "Het ging om oudere allochtonen met een indicatie voor dagopvang. Ze oriënteerden zich op de bestaande voorzieningen, maar dat sprak hen niet aan. Ze voelen zich niet thuis bij de bingo en bij het knippen en plakken op de reguliere opvangcentra. Bedenk wel dat 90 procent van de Twentse allochtonen van de eerste generatie een agrarische achtergrond heeft. Ze hadden vaak een moestuin. Maar omdat gemeenten hun moestuincomplexen de laatste jaren veelal hebben afgestoten, missen de gebruikers hun grond. Daar komt bij dat oudere allochtonen met een zorgbehoefte minder mantelzorgers hebben. Vroeger deden ze automatisch een beroep op hun kinderen. Maar de tweede en derde generatie allochtonen is beter geïntegreerd dan hun ouders. Ze hebben gezinnen en werk. Soms ontbreekt de tijd om opa en oma overdag op te vangen wanneer die ouder worden en zorg nodig hebben."
Ali Bingol en Mieke van Dragt vertellen dat hun geesteskindje wezenlijk verschilt van de gewone zorgboerderij.
"Een varken komt er bij ons niet in. Dat is een onrein dier", zegt Bingol, zelf van Turks-Koerdische afkomst. In de keuken zou een steenoven moeten komen, zodat de deelnemers zelf brood kunnen bakken. Verder heeft Bingol een neutrale gebedsruimte op zijn wensenlijstje staan.
De Oldenzaler beseft dat er tussen bepaalde etnische groepen gevoeligheden spelen. "Ik weet dat dat zo is ja. Turken en Koerden verdragen zich niet altijd, dat geldt voor wel meer bevolkingsgroepen. Maar mijn uitgangspunt is dat de deelnemers aan de zorgboerderij zoveel mogelijk samen doen. Persoonlijke vetes moeten ze thuislaten. Ik weiger hier een Turkendag, een Marokkanendag of een Surinamersdag te houden. Dan schieten we ons doel voorbij."
De enige gevoeligheid waarvoor Bingol eventueel een uitzondering wil maken is de scheiding tussen mannen en vrouwen. "Dat ligt heel ingewikkeld", formuleert hij voorzichtig. "Er zijn vrouwen die niet mogen komen van hun man als die weet dat hier ook andere mannen komen. Daarom kunnen we specifieke dagdelen eventueel alleen voor vrouwen openstellen. Als het echt niet anders kan."
Bij de aanname van personeel wordt gekeken of sollicitanten tweetalig zijn. Veel oudere allochtonen spreken geen Nederlands. Of niet meer… "Wanneer iemand gaat dementeren, verliest hij of zij vaak de kennis van de laatst aangeleerde taal. Je maakt mee dat sommige ouderen ineens alleen nog Turks kunnen praten, terwijl ze voorheen het Nederlands wel beheersten", zegt Mieke van Dragt. Ze benadrukt dat de deelnemers op de boerderij niet verplicht aan het werk worden gezet. "De opzet is belevingsgericht en niet arbeidsgericht. Mensen mogen hier van hun oude dag genieten."
Sorteer reacties
