Minister Wouter Bos achter het raam van het Binnenhof waar het kabinet vrijdag bijeen is voor de ministerraad. Foto ANP
DEN HAAG (GPD) – Terwijl de ministerraad nog moet beginnen aan de Slag om Uruzgan, hangen tientallen dagjesmensen over de dranghekken op het Binnenhof. Camera's en mobieltjes in de aanslag, blikken gericht op de deuropening van het ministerie van
Algemene Zaken. De daar verzamelde pers is net als deze 'ramptoeristen' in afwachting van de uitkomst van het kabinetsberaad. Een crisis hangt in de lucht.
Wim Lutgendorff uit het Drentse Zuidwolde 'doet' met zijn vrouw Sieuwke een dagje Den Haag. De plastic tassen met aangeschafte waar rusten tussen hun voeten. Ze zijn hier uit nieuwsgierigheid en om premier Jan Peter Balkenende een hart om de riem te
steken. Die is de afgelopen week flink gemangeld door vicepremier en PvdA-leider Wouter Bos, vindt Lutgendorff. „Bos loopt op de troepen vooruit. "
Lutgendorff is in zijn gemeente fractievoorzitter voor het CDA en is dus enigszins bevooroordeeld, geeft hij toe. „Als er geen verkiezingen in aantocht waren, zou ik zeggen: stop er maar mee.”
Hij hoopt dat de premier binnenskamers zijn gezag laat gelden en zijn kabinet bij elkaar houdt. De openlijke ruzie doet het aanzien van de politiek geen goed. „Kiezers worden er cynisch van.”
De avond daarvoor maakte SGP-fractieleider Bas van der Vlies zich daar in het Uruzgandebat ook al zorgen over. De Kamernestor voegde Bos toe dat die 'een standje tegemoet mocht zien' in de ministerraad, omdat hij namens de PvdA-bewindslieden een ander
standpunt had ingenomen dan de rest van het kabinet. Zijn profetie leek nog dezelfde avond, per ongeluk, uit te komen. Terwijl premier Balkenende moet hebben gedacht dat zijn microfoon uit stond, zei hij tegen zijn CDA-collega Maxime Verhagen de
onheilspellende woorden: „Ik ben nog mild geweest."
De volgende ochtend. Na een korte nachtrust komt de top van de drie coalitiepartijen elk afzonderlijk bijeen. CDA en ChristenUnie spreken af in te zetten op een adempauze: vandaag geen besluit, maar wel voor maandag 1 maart, twee dagen voor de
gemeenteraadsverkiezingen. Er is besloten 'niet de oorlogskleuren op te zetten'.
Maar dan is buiten de PvdA gerekend. Die had eerder in de week al bij monde van Bos gesteld dat er op deze vrijdag slechts één besluit kon worden genomen: weg uit Uruzgan. Bos houdt vast aan dit ultimatum: nu een 'nee' en als geste de toezegging om
volgende week verder te praten over een eventuele andere missie.
Intussen stijgt in de PvdA-vleugel van het Tweede Kamergebouw de spanning. De hele fractie is gesommeerd zich beschikbaar te houden voor een eventuele ingelaste vergadering. Partijvoorzitter Lilianne Ploumen is er ook. Staatssecretaris Sharon Dijksma
(Onderwijs) houdt de moed erin, maar is zich er terdege van bewust dat het wel eens afgelopen kan zijn.
Hoe anders is de sfeer bij de CDA-burelen. De gangen zijn verlaten, veel Kamerleden zijn op campagne. Kamerleden Eddy van Hijum en Pieter Omtzigt twitteren er doodgemoedereerd op los dat ze op weg zijn voor een spreekbeurt in het Overijsselse Wierden.
Geen woord over een kabinetscrisis.
In de Trêveszaal is de minsterraad in volle gang. Om 15.50 uur geeft CDA' er Verhagen een eerste teken van leven. De meest fanatieke twitteraar van Balkenende-IV meldt dat het kabinet zich in zijn ogen moet 'revancheren' met een zorgvuldig besluit.
Inhoudelijker worden zijn tweets niet.
Rond etenstijd wordt een rijsttafel bezorgd bij Algemene Zaken. Berichten sijpelen naar buiten: de spanning is te snijden. De vertrouwensvraag ligt op tafel en er wordt veelvuldig geschorst. Bewindslieden trekken zich terug in eigen kring. Vanuit de
boezem van PvdA en CDA wordt driftig gespind: Verhagen zou eindelijk openheid van zaken hebben gegeven over zijn contacten met Navo-baas Rasmussen, suggereert de PvdA. Het verhaal: de minister van Buitenlandse Zaken zou veel meer toezeggingen hebben
gedaan dan was afgesproken. Bij het CDA volgt een felle ontkenning. De PvdA probeert haar huid te redden, heet het daar.
De oppositie leeft mee met de strijd van het kabinet. Menno de Bruyne, al 25 jaar voorlichter bij de SGP en groot kenner van de Haagse mores, deelt zijn voorgevoel op hem kenmerkende wijze. Hij luistert naar de Symfonie Fantastique van Hector Berlioz,
'met de schavotscène'. Wat hij later gaat draaien, weet De Bruyne ook al. „Het Requiem ligt onder handbereik."
Sorteer reacties
