In zijn derde reisverslag vanuit Dalian onderstreept burgemeester Peter den Oudsten van Enschede het belang dat de gemeente zich vernieuwt en beleid ontwikkelt in samenwerking met burgers en bedrijven.
Vrijdag 11 september
Veel directievoorzitters van grote internationale bedrijven, ambassadeurs,
wetenschappers en een enkele politicus bezoeken het World Economic Forum.
Eigenlijk is dit een scheve verdeling, want niet alleen bedrijven, maar
vooral ook overheden kunnen hier veel leren. Goed doordachte observaties
maken vaak indruk omdat er zoveel herkenbaars in zit. Zo vergaat het ook
mij. Vandaag stond voor mij in het teken van wat we echt moeten veranderen,
willen we onze economie en samenleving gezond en evenwichtig ontwikkelen.
Drie stellingen haal ik hier aan uit een veelheid van informatie.
Stelling 1: de financiële recessie is eigenlijk meer een soort reset van
economie en samenleving. De gedachte achter deze stelling is dat de
samenleving definitief is veranderd na de recessie. Iedereen die denkt dat
de zaken zich zullen herstellen zoals we gewend zijn, zal bedrogen uitkomen.
De veranderingen zijn definitief en de weg naar een nieuwe ordening is
onzeker. Dit geeft kansen en voor veel mensen onzekerheden. Op het ogenblik
lijkt het alsof herstel zich aandient. Hoewel de cijfers beter zijn dan een
jaar geleden zien we – zo wordt betoogd - dat er veel kwetsbaarheden zijn
die vertrouwen schaden en ontwrichting kunnen veroorzaken. Het kan hier
bijvoorbeeld gaan om oplopende energieprijzen, bedreiging van de wereldvrede
door ecologische verschuivingen, onzekerheid over pensioenen etc. Mensen
mogen zich niet laten misleiden door dit broze herstel. Alleen fundamentele
veranderingen zullen een langere termijn perspectief geven.
Stelling nr. 2: Een groot risico is dat er grote strategieën worden
ontwikkeld door een kleine toplaag zonder aansluiting te zoeken bij wat de
bevolking wil. Daardoor haken veel mensen af en komt er ruimte voor
populisme en nationalisme. Het antwoord daarop is met slimme public
relations niet te geven. Leiders moeten hun beleid kunnen verdedigen en
mensen kunnen meenemen op hun visie. Voor Enschede levert dit een
interessante vergelijking op. Wij zien dat we moeten zoeken naar nieuwe
wegen om de samenleving te binden aan het meest gewenste gemeentelijk
beleid. Raad en B en W zoeken naar nieuwe modellen voor beleidsontwikkeling,
proberen de rol van de gemeente nieuw vorm te geven door samen met partners
te beslissen wat moet gebeuren. Dat is een fundamentele verandering die
moeite kost. Bijbehorend zien we ook dat de overheid moeite heeft om de
inwoners nog te bereiken. Vooral mensen die kritisch zijn en niet meer open
staan voor overheidscommunicatie zoeken naar andere wegen. Het is
interessant om op het Forum bevestigd te krijgen dat dit niet alleen een
Nederlands probleem is, maar in veel meer landen sterk speelt.
Stelling 3: Innovatie is geen economisch, maar een politiek instrument. Tot
nu toe wordt innovatie vooral gezien als een instrument waarmee nieuwe
producten kunnen worden ontwikkeld. Als die producten ook nog voor de
samenleving belangrijk zijn, zoals bijvoorbeeld voor de gezondheidszorg of
de veiligheid, is dat mooi meegenomen. Maar op het Forum is het betoog, dat
innovatie ook betrekking heeft op het totale functioneren van onze
maatschappij. Innovatie geldt ook de organisatie van de overheid, de
werkwijze van de politiek enz. De wil om te veranderen is hierbij
essentieel. Dat klinkt natuurlijk erg voor de hand liggend, maar betrekken
we deze stelling op Twente, dan zien we dat juist de wil om echt te
veranderen en dat dan ook op tempo te doen, een voortdurend punt van
discussie is. In ieder geval zullen we gelijke tred moeten houden met de
ontwikkeling van de wereldeconomie. En, houden we geen gelijke tred, dan
komen we op achterstand. Dat is iets anders dan dat we een toptechnologische
regio willen vormen.
Bij het bespreken van het langere termijnperspectief van de wereldeconomie
kwamen steeds 3 woorden in verschillende vormen terug: Vertrouwen (in eigen
kunnen, in ondernemerschap, in politieke leiders), transparantie (verlang
van leiders van overheid en ondernemingen dat open wordt gecommuniceerd) en
innovatie (treedt buiten geijkte paden, durf te vernieuwen op sociaal en
economisch terrein). Ook hiervan geldt dat het goed is om onze eigen
opvattingen en activiteiten nog eens tegen het licht te houden.
Ik merk dat in verschillende zittingen van het Forum wordt geworsteld met de
vraag hoe een samenhangend beleid op wereldschaal moet worden uitgevoerd.
Het uitgangspunt dat zich hier aftekent is dat de grote strategie via de
landenregeringen zou moeten worden verbonden met de steden, omdat daar de
kracht van de samenlevingen zo sterkt naar voren komt. De rol van de steden,
zo is de gedachte zal in de toekomst steeds belangrijker worden. Zo’n
verbinding zou Enschede zeker passen, hoe klein we internationaal ook zijn.
Tot slot van vandaag nog een belangrijke inhoudelijke observatie over de
verschillende ontwikkelstadia van delen van de wereld. In sommige delen van
de wereld verjongt de bevolking sterk (zoals het midden oosten) zodat je je
moet afvragen of voor al deze mensen een baan is. In andere delen van de
wereld zien jongeren hun kansen toenemen omdat hun toegang tot onderwijs
toeneemt (zoals Afrika). Het met veel energie en discipline vormgeven van je
eigen leven door veel te leren zien we opkomen in economieën als
Middenoosten en Azie, en iets langzamer ook Afrika. Omdat opleidingen steeds
meer dezelfde niveaus halen en de wereld steeds meer een groot netwerk
vormt, zullen er grote veranderingen optreden op de internationale
arbeidsmarkt. Als nu een student van een Nederlandse Universiteit afstudeert
en een baan zoekt, zijn zijn of haar concurrenten vaak uit de buurt, in
ieder geval uit hetzelfde land. In de toekomst zal de concurrentie worden
gevormd door jonge mensen uit opkomende economieën. En dat geeft voor onze
studenten een heel andere situatie.
Het Forum is morgen afgelopen. Nog een paar zittingen en interessante
gesprekken volgen. Dan is het Forum afgelopen. Ik heb inmiddels met de
burgemeester van Dalian gesproken en hem een kaart overhandigd van de wereld
met China als middelpunt, waarin Dalian en Enschede staan aangetekend. De
kaart ziet er prachtig uit en is gemaakt door het bedrijf Intermapa van
Koert Sijmons in samenwerking met het ITC. Van Dalian heb ik inmiddels voor
de tweede keer een hele goede indruk. Onvergelijkbaar met Enschede. De
mogelijkheden tot samenwerking zijn groot en de interesse om de stedenband
goed in te vullen komt van beide steden. Een belangrijke bindende factor
tussen Dalian en Enschede blijkt het voetbal te zijn. Maar daarover meer in
mijn laatste bericht, morgen.
Sorteer reacties
