Premier Jan Peter Balkenende is vrijdagochtend om 10.30 uur bij Paleis Huis ten Bosch aangekomen. Hij zal koningin Beatrix het ontslag van zijn tweede kabinet aanbieden. ANP Photo
Premier Jan Peter Balkenende is vrijdagochtend om 10.30 uur bij Paleis Huis ten Bosch aangekomen. Hij zal koningin Beatrix het ontslag van zijn tweede kabinet aanbieden. ANP Photo
Premier Jan Peter Balkenende is vrijdagochtend om 10.30 uur bij Paleis Huis ten Bosch aangekomen. Hij zal koningin Beatrix het ontslag van zijn tweede kabinet aanbieden. ANP Photo
Premier Jan Peter Balkenende is vrijdagochtend om 10.30 uur bij Paleis Huis ten Bosch aangekomen. Hij zal koningin Beatrix het ontslag van zijn tweede kabinet aanbieden. ANP Photo
1/4
DEN HAAG (ANP) - De kans is groot dat de koningin premier Jan Peter Balkenende zal vragen na de val van zijn kabinet een rompkabinet te formeren, dat als belangrijkste taak krijgt een begroting voor volgend jaar voor te bereiden en vervroegde verkiezingen uit te schrijven.
Een dergelijke aanpak is de wens van de overblijvende regeringspartijen CDA en VVD, die hebben aangegeven hun 'hervormingsagenda' zoveel mogelijk af te maken. Ook Balkenende zei vrijdag na de ministerraad een voorkeur te hebben voor een missionair kabinet, dat een volwaardige begroting voor 2007 kan maken. Ook de Nederlandse missie in de Afghaanse provincie Uruzgan noemde de premier als argument voor een missionaire status.
Fractieleider Gerard van As van de LPF gaf vrijdag te kennen eveneens voorstander te zijn van de komst van een rompkabinet. Ook de werkgeversorganisaties willen een kabinet dat nog knopen kan doorhakken.
Een demissionair kabinet kan in afwachting van de verkiezingen niet meer doen dan 'op de winkel passen'. De Tweede Kamer verklaart dan onderwerpen die omstreden zijn 'controversieel', zodat ze niet behandeld kunnen worden.
Een missionair kabinet kan in de huidige situatie tot stand komen als CDA en VVD een minderheidscoalitie vormen. Het 'rompkabinet' dat hierdoor ontstaat is dan afhankelijk van de steun van oppositiefracties. Dat kan in veel gevallen de LPF zijn. Die steunde het kabinet meestal ook al toen de D66-bewindslieden er deel van uitmaakten.
Rompkabinetten zijn in het verleden diverse malen voorgekomen. De laatste keer was dat begin jaren '80, toen CDA en D66 als Van Agt-3 verder gingen, nadat de PvdA Van Agt-2 had verlaten. De koningin benoemde destijds eerst CDA'er Piet Steenkamp als informateur, waarna beoogd premier Dries van Agt formateur werd. De totale formatie duurde toen twaalf dagen.
